توافق‌نامه‌هایی که با خارجی‌ها به امضا رسیده‌اند بر صنعت ریلی تاثیر خواهند داشت، به شرط این که محقق شوند، راه‌آهن هم در این زمینه بسیار تلاش کرده و رایزنی‌های بسیاری کرده تا شرکت‌های خارجی در حوزه‌های زیربنایی، سیگنالینگ و ناوگان صنعت ریلی سرمایه‌گذاری کنند… با رفع گلوگاه‌ها، افزایش سرعت، کاهش خرابی لکوموتیوها و کاهش خرابی علائم و کاهش توقف‌های بی‌موردی که باعث تاخیر قطار می‌شوند، بتوانیم حمل‌ونقل را مدیریت کنیم و زمان سفر را کاهش دهیم، مطمئن باشید استقبال مردم از حمل‌ونقل ریلی بسیار بیشتر از دیگر شقوق حمل‌ونقل خواهد بود… به جای گمانه‌زنی در مورد ابقا یا جایگزینی وزرا، می‌بایست عملکرد آن‌ها را مورد بررسی قرار داد تا آن‌هایی که عملکرد مثبتی داشته‌اند در سمت خود ابقا شده و آن‌هایی که ضعیف عمل کرده‌اند و شعارهایشان محقق نشده، تعویض شوند… این‌ها بخش‌هایی از گفت‌وگوی «مجله آنلاین حمل‌ونقل» با منصور عرب یارمحمدی، معاون سابق راه‌آهن و عضو هیات مدیره شرکت خدمات مهندسی خط و ابنیه فنی راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران است.

 

– وضعیت فعلی راه‌آهن کشور را چطور ارزیابی می‌کنید؟

برای پاسخ به این سوال باید به سراغ برنامه‌های از پیش تعیین شده راه‌آهن در سال گذشته رفت و بررسی کرد که آیا امروز به آن برنامه‌ها دست پیدا کرده یا اصلا منابعی به این برنامه‌ها اختصاص یافته‌اند یا خیر. طبیعتا، پیشرفت برنامه‌ها در هر وزارت‌خانه یا مجموعه‌ای، بستگی به آن منابعی دارد که از قبل پیش‌بینی می‌شود. به نظر من، تلاش مسئولین در این حوزه قابل تقدیر است، اما چیزی که برداشت من است و از آن اطلاع دارم این است که صنعت ریلی به شدت از کمبود منابع رنج می‌برد که عمده مشکلات آن در حوزه ناوگان مسافری کاملا مشهود است، زیرا چند سالی است که ناوگان جدید به بخش ریلی تزریق نشده و همین امر باعث افت محسوس کیفیت در بخش مسافری شده است.

طبیعتا، اوضاع در دیگر بخش‌ها نیز به همین شکل است. علاوه بر این، همان طور که استحضار دارید، راه‌آهن دیگر نمی‌تواند در بخش مسافری و باری سرمایه‌گذاری کند و این وظیفه به بخش خصوصی محول شده است. به هر شکل، آن چیزی که از این صنعت انتظار می‌رود، محقق نشده که دلیل اصلی آن هم همان‌طور که گفتم به دلیل کمبود منابعی است که گریبان مجموعه صنعت ریلی کشور را گرفته است.

– به نظرتان روابط خارجی که در حوزه‌های علمی و عملیاتی به تازگی برقرار شده، تاثیری بر آینده حمل‌و‌نقل ریلی خواهد داشت؟ این موضوع چقدر زمان خواهد برد؟

طبیعتا تاثیر خواهد داشت، اما به این شرط که این موافقت‌نامه‌هایی که پس از امضای برجام در مورد آن‌ها شنیده‌ایم و دیده‌ایم، محقق شوند. تا به امروز، چندین توافق‌نامه منعقد شده اما چیزی مهم است، عملیاتی شدن این توافق‌نامه‌هاست که امیدواریم سرنوشت آن‌ها به این مرحله نیز برسد. راه‌آهن هم در این زمینه بسیار تلاش کرده و رایزنی‌های بسیاری کرده تا شرکت‌های خارجی در حوزه‌های زیربنایی، سیگنالینگ و ناوگان صنعت ریلی سرمایه‌گذاری کنند.

– به نظرتان با برقی شدن خطوط ریلی و کاهش زمان سِیر بین شهرها، مردم حمل‌و‌نقل ریلی را به دیگر مُد‌های حمل‌و‌نقل ترجیح خواهند داد؟

اگر با توجه به پیشرفت تکنولوژی از خطاهای انسانی در صنعت ریلی فاکتور بگیریم، ضریب ایمنی در این روش حمل‌ونقل تقریبا ۹۹ درصدی است، یعنی ایمنی بخش ریلی تضمین شده است. با این تفاسیر، اگر بتوانیم زمان سیر را کاهش دهیم، یعنی با رفع گلوگاه‌ها، افزایش سرعت، کاهش خرابی لکوموتیوها و کاهش خرابی علائم و کاهش توقف‌های بی‌موردی که باعث تاخیر قطار می‌شوند، بتوانیم حمل‌ونقل را مدیریت کنیم و زمان سفر را کاهش دهیم، مطمئن باشید استقبال مردم از حمل‌ونقل ریلی بسیار بیشتر از دیگر شقوق حمل‌ونقل خواهد بود. راه‌آهن می‌بایست در این زمینه سرمایه‌گذاری و دقت لازم را داشته باشد تا ما بتوانیم با کاهش زمان سفر و ارائه خدمات کافی، چه در بخش مسافری و چه در بخش باری، رضایتمندی مردم را به همراه داشته باشیم.

این نکته را هم باید در نظر داشته باشیم که وقتی به مردم قول می‌دهیم مسیر ریلی تهران – مشهد را ۸ تا ۱۰ ساعته می‌کنیم، تمامی مسئولین باید تلاش خود را به کار گیرند تا این مسیر از مدت زمان وعده داده شده طولانی‌تر نشود و اعتماد عمومی را در این بخش از دست ندهیم.

– آیا دکتر آخوندی را برای ادامه کار در وزارت راه و شهرسازی (یا وزارت حمل‌و‌نقل) مناسب می‌دانید؟

متاسفانه در کشور ما رسم نیست که پس از دوران مدیریت، مسئولیت یا وزارت اشخاص در رده‌های مختلف، عملکردها ارزیابی شود. طبیعتا برای پاسخ به این پرسش می‌بایست به جای گمانه‌زنی، عملکرد وزرا را مورد بررسی قرار داد تا آن‌هایی که عملکرد مثبتی داشته‌اند در سمت خود ابقا شده و آن‌هایی که ضعیف عمل کرده‌اند و شعارهایشان محقق نشده، تعویض شوند. به نظر من، اگر ایشان عملکرد مثبتی داشته، باید همگی کمک کنیم تا در سمت خود ابقا شوند و اگر عملکردشان ضعیف بوده، به نظرم خودشان باید کناره‌گیری کنند، البته این رفتاری است که معمولا در کشور ما غریب است و کمتر کسی را می‌بینیم که در حضور مردم به ضعف عملکرد خود اعتراف کند، از آن‌ها عذرخواهی کند و جای خود را به فرد اصلح دیگری بدهد. بنده چون اشراف زیادی به شعارها و وعده‌های ایشان پیش از دوران تصدی وزارتخانه ندارم، نمی‌تواند در این زمینه پاسخ روشنی بدهم، اما امیدوارم آقای رئیس جمهور با بررسی که انجام می‌دهد، بهترین انتخاب را برای کرسی‌های وزارت داشته باشند.